Kennisbank

AI voor installatiebedrijven: wat het overneemt en wat het oplevert in 2026

Door Josh Raghoe, CEO Propest AI · Bijgewerkt op 14 november 2026

Vakmensen aan het werk

AI neemt bij een installatiebedrijf vooral het kantoorwerk rond het vakwerk over: klantvragen, planning, het opvolgen van offertes en documentatie. Dat is precies waar tijd verloren gaat nu de branche vakmensen tekortkomt. Ruim 40% van de installatiebedrijven heeft een tekort aan vakmensen en 27% slaat daardoor opdrachten af.

Waarom kijken installatiebedrijven naar AI?

Omdat er meer werk is dan mensen. De installatiebranche verwacht in 2026 een groei van het productievolume van 2,1%, maar volgens Techniek Nederland bepaalt steeds vaker de beschikbare uitvoeringscapaciteit of projecten doorgaan, niet de vraag. Om de productiviteit te verhogen, zet de sector daarom steeds sterker in op AI, robotisering, standaardisatie en prefabricage (Techniek Nederland, 2026).

Nederland heeft volgens Techniek Nederland nu al behoefte aan ongeveer 30.000 technische vakmensen (Techniek Nederland, augustus 2026). In de bedrijvenenquête van Wij Techniek van medio 2025 gaf ruim 40% van de installatiebedrijven aan een tekort aan vakmensen te hebben, tegen de helft een jaar eerder. Bij 29% loopt werk daardoor vertraging op en 27% slaat opdrachten af (Wij Techniek, bedrijvenenquête 2025).

Hoeveel installatiebedrijven gebruiken al AI?

Dat hangt af van hoe je het meet. In de bedrijvenenquête van Wij Techniek zegt 56% van de ondervraagde installatiebedrijven AI te gebruiken. Per toepassing gaat het steeds om ongeveer één op de tien bedrijven: storingen opsporen (11%), planning en routeoptimalisatie (10%) en automatische documentatie (9%) (Wij Techniek, bedrijvenenquête 2025).

Het CBS vraagt naar acht specifieke AI-technologieën, zoals tekstanalyse en spraakherkenning, en komt veel lager uit. In de bouwnijverheid gebruikte in 2025 7% van de bedrijven met 2 of meer werkzame personen een of meer van die technologieën (CBS, december 2025). Bij microbedrijven in de bouw was dat 4,6% (CBS, microbedrijven). Het verschil komt waarschijnlijk vooral doordat de enquête van Wij Techniek breder vraagt naar AI-gebruik en het CBS naar een vaste lijst technologieën. Beide cijfers laten zien dat AI in de branche nog in een vroeg stadium is.

Welke taken kan AI overnemen in een installatiebedrijf?

Het werk rond het vakwerk. Het monteren, inregelen en repareren blijft mensenwerk, maar veel van wat er omheen gebeurt, is herhaling.

TaakWat AI doetWat de monteur of planner wint
Klantvragen en storingsmeldingenBeantwoordt vragen via WhatsApp, mail of telefoon, ook buiten kantoortijd, en vraagt de juiste gegevens uitMinder telefoontjes tijdens het werk, complete meldingen
Afspraken plannenStelt tijdsloten voor op basis van de agenda en stuurt herinneringenMinder heen-en-weer bellen, minder gemiste afspraken
Offertes opvolgenHerinnert klanten op het juiste moment aan een openstaande offerteMeer opdrachten uit dezelfde offertes
Werkbonnen en rapportageMaakt van korte notities of een spraakbericht een nette werkbon of samenvattingMinder schrijfwerk na de klus
FacturenZet facturen klaar op basis van de werkbon, gekoppeld aan de boekhoudingSnellere facturatie

Wat levert AI een installatiebedrijf op?

Nog niet altijd evenveel. Van de installatiebedrijven die AI gebruiken, merkt bijna een derde al een positief effect. 58% zegt dat het evenveel kost als het oplevert en 12% is negatief (Wij Techniek, bedrijvenenquête 2025).

De les daaruit: AI levert vooral op als je het inzet op een taak die nu aantoonbaar tijd kost, en als het aansluit op de systemen die je al gebruikt. Een losse tool die niet aan je planning of boekhouding gekoppeld is, kan juist extra overtypwerk opleveren.

Waar moet je op letten?

  1. Menselijk contact. Klanten moeten altijd een medewerker kunnen bereiken, en moeten weten dat ze met AI praten. Lees daarover de regels voor AI-chatbots in klantcontact.
  2. Bevestiging bij acties. Laat AI niets versturen, inplannen of factureren zonder dat iemand het controleert, zeker in het begin.
  3. Privacy. Adressen, telefoonnummers en storingsinformatie zijn persoonsgegevens. Kies software die gegevens in de EU opslaat en sluit een verwerkersovereenkomst af.
  4. Koppelingen. Kijk of de AI samenwerkt met je agenda, CRM en boekhouding, zodat er niets dubbel ingevoerd hoeft te worden.

Hoe begin je met AI in een installatiebedrijf?

  1. Schrijf een week lang op welk kantoorwerk de meeste tijd kost.
  2. Kies één taak, bijvoorbeeld klantvragen via WhatsApp of het opvolgen van offertes.
  3. Test een maand en meet het verschil in uren of in gewonnen opdrachten.
  4. Breid pas daarna uit naar de volgende taak.

Voor WhatsApp als eerste stap: lees wat een WhatsApp-chatbot mag en kost. Meer over AI per branche staat op AI per branche.

Veelgestelde vragen

Hoeveel installatiebedrijven gebruiken AI?

In de bedrijvenenquête van Wij Techniek (medio 2025) zegt 56% van de ondervraagde installatiebedrijven AI te gebruiken. Het CBS, dat naar acht specifieke AI-technologieën vraagt, komt voor de hele bouwnijverheid op 7% van de bedrijven met 2 of meer werkzame personen. Het verschil komt door de manier van meten.

Welke taken kan AI overnemen in een installatiebedrijf?

Vooral het werk rond het vakwerk: klantvragen en storingsmeldingen beantwoorden, afspraken inplannen, offertes opvolgen, werkbonnen samenvatten en facturen klaarzetten. Het vakwerk zelf blijft mensenwerk.

Levert AI een installatiebedrijf echt iets op?

Wisselend. Volgens Wij Techniek merkt bijna een derde van de installatiebedrijven die AI gebruiken al een positief effect, zegt 58% dat het evenveel kost als het oplevert en is 12% negatief. Begin daarom met één taak die nu veel tijd kost en meet het resultaat.

Waarom is AI juist nu interessant voor installatiebedrijven?

Omdat personeel de grootste rem op groei is. Ruim 40% van de installatiebedrijven heeft een tekort aan vakmensen en 27% slaat daardoor opdrachten af. Elk uur kantoorwerk dat AI overneemt, kan naar uitvoering.